Terminologia obsługiwania

KOMISJA AUDYTOWANIA EKSPLOATACJI

Do użytku wewnętrznego

Terminologia obsługiwania
Opracował: dr inż. Ryszard Popek

Wstęp

Kontynuując realizację statutowego zadania porządkowania słownictwa stosowanego dla opisu systemów eksploatacji jak i procesów przez nie realizowanych, Komisja Audytowania Eksploatacji zajęła się interpretacją terminologii obsługiwania zawartej w Europejskiej Normie EN 13306. Norma ta została zalecona do stosowania w Polsce przez Polski Komitet Normalizacyjny uchwałą nr 24/2002 z dnia 26.07.2002 r. i oznaczona jako PN-EN 13306. Polskie określenia przyjęte przez PNTTE, odpowiadające ustaleniom tej normy, zaleca się do użycia w działaniach i zapisach Polskiego Naukowo Technicznego Towarzystwa Eksploatacyjnego.

Wprowadzenie

Zgodnie z założeniami Dobrej Praktyki Eksploatacyjnej propagowanej przez PNTTE celem każdego systemu zarządzania eksploatacją jest:
– zapewnienie wykorzystania funkcji eksploatowanego obiektu przy optymalnym koszcie,
– zapewnienie wymagań bezpieczeństwa ludzi związanych z użytkowaniem i obsługiwaniem
– zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu eksploatowanych obiektów na środowisko naturalne,
– podtrzymywanie trwałości obiektu przy zapewnieniu wymaganej jakości produktu lub usługi, z zachowaniem kryteriów kosztów i efektywności.
Opracowany tezaurus może służyć do opisu przedmiotowych zjawisk eksploatacyjnych, w szczególności w obszarze systemu obsługiwania. Jednoznaczność rozumienia stanu eksploatowanego obiektu jest konieczna w formułowaniu i interpretacji działań w zakresie obsługiwania jak i użytkowania obiektów.
W formułowaniu polskich określeń dla opisu zjawisk eksploatacyjnych wykorzystano różnojęzyczne opisy zawarte w normie EN 13306. Zostały one adoptowane dla potrzeb PNTTE.

Spis Treści

Lp. Zakres
2 Wyrażenia podstawowe
2.1 Obsługiwanie
2.2 Zarządzanie obsługiwaniem
2.3 Cele obsługiwania
2.4 Strategia obsługiwania
2.5 Plan obsługiwania
2.6 Wymagane funkcje
2.7 Niezawodność
2.8 Wspomaganie obsługi
3 Określenia związane z obiektem
3.1 Obiekt (przedmiot)
3.2 Zespół
3.3 Obiekt naprawialny
3.4 Obiekt naprawiony
3.5 Obiekty zużywalne
3.6 Części zapasowe
3.7 Poziom podziału
4 Właściwości obiektów
4.1 Zdatność ( gotowość)
4.1 Częstość uszkodzeń
4.2 Niezawodność
4.3 Podatność obsługowa
4.4 Dostosowanie
4.5 Trwałość
4.6 Nadmiarowość
4.7 Nadmiarowość działania
4.8 Nadmiarowość stanu oczekiwania
4.9 Żywotność
5 Uszkodzenia i zdarzenia
5.1 Uszkodzenia
5.1 Mechanizm uszkodzeń
5.2 Przyczyny uszkodzeń
5.3 Uszkodzenia na skutek zużycia
5.4 Uszkodzenia starzeniowe
5.5 Degradacje
5.6 Uszkodzenia pospolite
5.7 Uszkodzenia pierwotne
5.8 Uszkodzenia wtórne
5.9 Uszkodzenia nagłe
6 Stany niezdatności
6.1 Niezdatność
6.1 Stan niezdatności
6.11 Stan niezdatności zewnętrznej
6.12 Stan zdatności użytkowej
6.13 Stan bezczynności
6.14 Stan oczekiwania
6.15 Stan niepewności
6.16 Wyłączenie z ruchu
6.2 Niezdatność zamaskowana
6.3 Niezdatność ukryta
6.4 Niezdatność częściowa
6.5 Przywracanie zdatności
6.6 Stan bieżący
6.7 Stan zdatności
6.8 Stan zużycia
6.9 Stan braku zdatności
7 Rodzaje obsługi i strategie
7.1 Obsługa zapobiegawcza (I)
7.1 Obsługa w pracy
7.11 Obsługa na stanowisku pracy
7.12 Obsługa operatorska
7.2 Obsługa planowa
7.3 Obsługa zdeterminowana (II)
7.4 Podstawa wykonywania obsługi
7.5 Obsługa prognozowana
7.6 Obsługa naprawcza
7.7 Obsługa zdalna
7.8 Obsługa opóźniona
7.9 Obsługa natychmiastowa
8 Działania obsługowe
8.1 Inspekcja
8.1 Diagnozowanie uszkodzeń
8.11 Lokalizowanie uszkodzeń
8.12 Poprawa
8.13 Modyfikacje
8.2 Monitorowanie
8.3 Testowanie
8.4 Sprawdzanie funkcjonowania
8.5 Obsługa rutynowa
8.6 Przegląd
8.7 Odnowa
8.8 Naprawa
8.9 Naprawa doraźna
9 Wyrażenia określające czas
9.1 Czas zdatności
9.1 Czas aktywnej obsługi
9.11 Czas naprawy
9.12 Opóźnienia logistyczne
9.13 Czas przedusterkowy
9.14 Czas międzyusterkowy
9.15 Czas działania międzyusterkowego
9.16 Czas uszkodzeń starzeniowych
9.17 Częstotliwość usterek
9.18 Cykl życia
9.19 Czas niezdatności z przyczyn zewnętrznych
9.2 Czas niezdatności
9.3 Czas operowania
9.4 Czas wymiany
9.5 Czas oczekiwania
9.6 Czas bezczynności
9.7 Czas obsługiwania
9.8 Czas obsługi zapobiegawczej
9.9 Czas obsługi naprawczej
10 Wspomaganie obsług i narzędzia
10.1 Wspomaganie obsług
10.2 Linia obsługiwania
10.3 Analiza uszkodzeń
10.4 Analiza niezdatności
10.5 Dokumentacja obsługowa
10.6 Rejestr obiektów
10.7 Rejestr obsług
10.8 Obsługa posprzedażna
11 Wskaźniki ekonomiczne i techniczne
11.1 Koszt istnienia obiektu
11.2 Efektywność obsługi
11.3 Efektywność wsparcia obsługi
11.4 Średni czas działania między uszkodzeniami
11.5 Średni czas pomiędzy uszkodzeniami
11.6 Średni czas naprawy
Dodatki

1. Zakres stosowania
Proponowany zbiór terminów zaleca się do stosowania w działaniach PNTTE oraz
w organizacjach, które chcą stosować standardy PNTTE

2. Wyrażenia podstawowe (Fundamental terms)

2.1. Obsługiwanie (Maintenance)
Zbiór wszystkich technicznych, organizacyjnych i zarządczych działań w czasie cyklu istnienia obiektu, którego celem jest zachowanie lub odnowienie stanu, w którym będzie on mógł być używany do wypełnienia wymaganej funkcji. Uwaga: Zobacz również na definicję o poprawie stanu i modernizacji

2.2. Zarządzanie obsługiwaniem (Maintenance managements)
Wszystkie czynności zarządzania, które determinują cele obsługiwania takie jak: strategie i odpowiedzialności oraz narzędzia i wdrożenia takie jak: planowanie obsług, kierowanie nimi jak i kontrola, poprawa metod organizacji wraz z uwzględnieniem ekonomiki działania.

2.3. Cele obsługiwania (Maintenance objectives)
Cele związane i akceptowane w działaniach obsługowych.
Uwaga: Cele te mogą obejmować przykładowo użyteczność obiektu, obniżkę kosztów, jakość wytwarzanych wyrobów, ochronę środowiska, bezpieczeństwo

2.4. Strategia obsługiwania (Maintenance strategic)
Zastosowane działania menażerskie dla osiągnięcia celu obsługiwania.

2.5. Plan obsługiwania (Maintenance plan).
Uporządkowany zestaw działań procedury, środki i czas wymagany dla prowadzenia obsługi.

2.6. Wymagane funkcje (Regiment function).
Funkcje lub ich kombinacje wymagane dla zrealizowania obsługi obiektu.

2.7. Niezawodność (Dependability).
Zbiorcze określenie stosowane do opisu użyteczności obiektu oraz czynników na to wpływających jak odporność na uszkodzenia, obsługiwalność oraz wspomaganie obsługowe.
Uwaga: Określenie to jest użyteczne dla ogólnego opisania cechy w warunkach braku kwantyfikowanych mierników

2.8. Wspomaganie obsługi (Maintenance supportability).
Możliwość, aby organizacja obsługowa miała rzeczywiste wparcie w potrzebnym miejscu do zrealizowania wymaganych działań obsługowych w określonym czasie lub danym okresie czasu.

3. Określenia związane z obiektem (Item related terms)

3.1.Obiekt – przedmiot (Item) 
Każda część, zestaw, urządzenie lub inne obiekty funkcjonalne lub system, które mogą być rozpatrywane indywidualnie.
Uwaga: Zbiór przedmiotów określonego rodzaju lub ich przedstawiciel mogą być rozpatrywane jako obiekt.

3.2. Zespół (Asset) 

Formalnie wyodrębniony obiekt z większej całości.

3.3. Obiekt naprawialny (Repairable item) 

Obiekt, który może być po uszkodzeniu odnowiony w danych warunkach do stanu, w którym będzie mógł wykonywać wymaganą funkcję.
Uwaga: Dane warunki mogą być rozumiane jako ekonomiczne, ekologiczne, techniczne i inne.

3.4. Obiekt naprawiony (Repaired item) 

Obiekt naprawialny, który został naprawiony po uszkodzeniu.

3.5. Obiekty zużywalne (Consumable item) 

Przedmiot lub materiał niebędący samoistnym obiektem, który może być użyty tylko raz.

3.6. Części zapasowe (Spare part) 

Przedmiot mogący zastąpić odpowiedni przedmiot w celu odnowienia wymaganej funkcji naprawianego obiektu.
Uwaga: 1. Nowe obiekty mogą być naprawialne.
2. Przedmioty, które są określone jako wymienialne dla określonych obiektów są zwykle nazywane częściami wymiennymi.

3.7. Poziom podziału (Indenture level) 

Poziom podziału obiektu na zespoły z punktu widzenia działań obsługowych.
Uwaga: 1. Przykładami podziału może być podział na zespoły, podzespoły, lub części.
2. Stopień podziału zależy od sposobu rozwiązań konstrukcyjnych, dostępu do podzespołu, poziomu sprawności personelu, wyposażenia w przyrządy testujące, względów bezpieczeństwa.

4. Właściwości obiektów (Properties of items)

4.1. Zdolność, gotowość (Availability)
Zdolność obiektu do bycia w stanie zdolnym do wykonywania wymaganych funkcji w określonych warunkach, określonej chwili lub określonym przedziale czasu przy założeniu, że zewnętrzne warunki są zapewnione.
Uwaga: 1. Ta zdolność jest zależna od podatności obsługowej oraz wsparcia obsługowego.
2. Wymagane zewnętrzne zasoby inne niż materiały obsługowe nie mają wpływu na gotowość obiektu.

4.2. Niezawodność (Reliability) 

Zdolność obiektu do wypełniania wymaganej funkcji w określonych warunkach przez określony czas.
Uwaga: Termin niezawodność jest także używany jako miara niezawodności, a może być też definiowana jako prawdopodobieństwo.

4.3. Podatność obsługowa (Maintainability) 

Zdolność obiektu do bycia utrzymania w zdatności użytkowej w określonych warunkach lub naprawionym do stanu, w którym może wykonywać funkcje, kiedy obsługa jest realizowana w danych warunkach z użyciem ustalonych procedur i materiałów.
Uwaga: Podatność obsługowa jest także używana jako miara realizacji obsługi.

4.4. Dostosowanie (Conformity) 

Spełnianie przez obiekt lub proces lub serwis określonej specyfikacji.

4.5. Trwałość (Durability) 

Zdolność obiektu do realizowania wymaganej funkcji w określonych warunkach użycia i obsługi aż do stanu granicznego.
Uwaga: Stan graniczny obiektu może być charakteryzowany przez koniec użytkowania ze względu na ekonomiczne lub techniczne czynniki lub inne stosowane przyczyny.

4.6. Nadmiarowość, (Redundancy) 

W obiekcie istnieje więcej niż jeden środek dający możliwość bezzwłocznej realizacji wymaganej funkcji.

4.7. Nadmiarowość działania (Actives redundancy) 

Nadmiarowość działania występuje wtedy, kiedy wszystkie ośrodki realizacji wymaganej funkcji mają tendencję do równoczesnego działania.

4.8. Nadmiarowość stanu oczekiwania (Stand by redundancy) 

Występuje wtedy, kiedy jedna część ważna do realizacji wymaganej funkcji jest gotowa do działania, podczas gdy współdziałająca część nie działa tak jak powinna.
Uwaga: Nadmiarowość stanu wyczekiwania jest określana często jako nadmiarowość pasywna.

4.9. Żywotność (Useful live) 

Przedział czasu, w określonych warunkach zaczynający się od chwili włączenia obiektu do użytkowania do chwili, kiedy zakres uszkodzeń staje się nieakceptowany albo wtedy, kiedy stwierdza się nienaprawialność obiektu z powodu rodzaju uszkodzenia lub innych czynników z tym związanych.

4.10. Częstość uszkodzeń, (Rote of occurrences failure) 

Jest to wynik podzielenia ilości uszkodzeń w określonym czasie przez ten czas.
Uwaga: W niektórych przypadkach jednostka czasu może być zamieniona na jednostkę użytku.

5. Uszkodzenia i zdarzenia (Failures and everilis)

5.1. Uszkodzenie (Failure)
Jest przyczyną utraty zdatności obiektu do realizacji wymaganej funkcji
Uwaga: 1. Po uszkodzeniu obiekt posiada usterkę, która może być częściowa lub kompletna
2. Uszkodzenie jest zdarzeniem w odróżnieniu od wady, która jest stanem.

5.2. Przyczyna uszkodzeń (Failure causa) 

Powód wiodący do uszkodzenia.
Uwaga: Uszkodzenie może być rezultatem jednego lub kilku czynników takich jak: wada konstrukcyjna, błąd wykonawczy lub montażowy, nieprawidłowe używanie, złe utrzymanie, nieprawidłowości zależne od obsługi.

5.3. Uszkodzenie na skutek zużycia (Wear-out-failure) 
Uszkodzenia, które prawdopodobnie narastają wraz z czasem działania lub ilością wykonanych operacji przez obiekt lub związanym z tym działaniem.
Uwaga: Zużycie jest zjawiskiem fizycznym w wyniku, którego następuje utrata lub deformacja materiału.

5.4. Uszkodzenie starzeniowe (Fleeing failure) 

Uszkodzenia, które narastają prawdopodobnie z wielkością upływu czasu. Czas ten nie zależy od czasu działania obiektu.
Uwaga: Starzenie jest zjawiskiem fizycznym, na które wpływa upływ czasu powodujący zmiany fizyczne i albo chemiczne w charakterystyce materiału.

5.5. Degradacja (Degradation) 

Wieloczynnikowy proces jednego lub kilku charakterystyk obiektu w czasie użytkowania lub innych zewnętrznych przyczyn.
Uwaga: 1. Degradacja może prowadzić do uszkodzenia.
2. Degradacja jest często określana jako zużycie.

5.6. Uszkodzenie pospolite (Common cause failure) 

Uszkodzenia różnych elementów, jako rezultat tych samych przyczyn, podczas gdy uszkodzenia te nie zależą od siebie.

5.7. Uszkodzenia pierwotne, (Primary failure) 

Uszkodzenia obiektu, które nie zależą bezpośrednio lub pośrednio od innych uszkodzeń jak również uszkodzeń innych obiektów.

5.8. Uszkodzenia wtórne (Secondary failure) 

Uszkodzenia obiektu zależne pośrednio lub bezpośrednio od innych uszkodzeń lub uszkodzeń innych obiektów.

5.9. Uszkodzenia nagłe (Sodden failure) 

Uszkodzenia, których nie można przewidzieć przez wcześniejsze sprawdzenie lub monitoring.

5.10. Mechanizm uszkodzeń (Failure mechanizm) 

Fizyczne, chemiczne lub inne procesy, które prowadzą do powstania uszkodzenia.

6. Stany niezdatności (Fault and states)

6.1. Niezdatność (Fault) Stan, w którym obiekt charakteryzuje się niemożliwością realizowania wymaganych funkcji z wyłączeniem braku zdatności w czasie obsługi zapobiegawczej lub innych planowych działań lub z powodu braku materiałów eksploatacyjnych.

6.2. Niezdatność zamaskowana (Fault masking) 

Warunki, w których istnieje usterka obiektu jednak nie może być ujawniona ze względu na niezdatność obiektu lub inne usterki w tym podzespole bądź innym.

6.3. Niezdatność ukryta (Latent fault) 

Istnieje usterka, która dotąd nie została ujawniona.

6.4. Niezdatność częściowa (Partial fault) 

Niesprawność charakteryzująca się tym, że obiekt może wykonywać niektóre funkcje jednak nie wszystkie wymagane.
Uwaga: W niektórych przypadkach możliwe jest używanie obiektu w ograniczonym zakresie.

6.5. Przywracanie zdatności (Fault mode) 

Ustalone metody przy pomocy, których obiekt niesprawny jest doprowadzony do spełniania wymaganych funkcji.

6.6. Stan aktualny (Actual state) 

Charakterystyka obiektu w określonym punkcie czasu.

6.7. Stan zdatności (Up state) 

Stan, w którym obiekt charakteryzuje się tym, że może realizować wymaganą funkcję przy założeniu, że konieczne środki zewnętrzne są zapewnione.

6.8. Stan zużycia (Degraded state) 

Stan obiektu, w którym obiekt, jakkolwiek może realizować wymagane funkcje na wymaganym poziomie, ale jest on niższy od określonego w charakterystyce lub może realizować tylko niektóre z wymaganych funkcji.

6.9. Stan braku zdatności (Down state) 

Stan obiektu charakteryzujący się niezdatnością bądź brakiem możliwej zdatności do realizacji wymaganej funkcji bez wykonania obsługi prewencyjnej.
Uwaga: 1. Stan ten jest w opozycji do stanu zdatności.
2. Stan niezdatności jest często określany jako stan niezdatności wewnętrznej.

6.10. Stan niezdatności (Disabled state) 

Stan obiektu charakteryzujący się tym, że nie ma on zdatności do realizacji wymaganej funkcji z dowolnego powodu.

6.11. Stan niezdatności z powodów zewnętrznych (External disabled state) 

Jest częścią stanu postoju, kiedy obiekt jest w stanie zdatności, lecz brakuje wymaganych środków zewnętrznych albo przestój wynika z tego, że jest planowane inne działania, ale nie obsługa.

6.12. Stan zdatności użytkowej (Operating state) 

Jest takim stanem, w którym obiekt wykonuje wymaganą funkcję.

6.13. Stan bezczynności (Idle state) 

Stan braku działania w czasie zdatności, kiedy te działanie nie jest potrzebne.
Uwaga: Stan bezczynności nie powinien być utożsamiany z biegiem jałowym, który oznacza ruch obiektu bez obciążenia lub wymaganej wydajności.

6.14. Stan wyczekiwania (Standby state) 

Określony czas braku działania w stanie zdatności obiektu.

6.15. Stan niepewności (Hazardous state) 

Niepewny stan obiektu z powodu braku stanu zdatności personelu, określonych braków materiałów lub innych nieakceptowanych przyczyn.

6.16. Wyłączenie z ruchu (Shut down) 

Wyłączenie przewidziane w planie ze względu na obsługę lub inne przyczyny.
Uwaga: Stan ten może być określony także jako wyłączenie planowe.

7. Rodzaje obsługi i strategie (Maintenance, type and strategies)

7.1. Obsługa zapobiegawcza (Preventive maintenance) 
Obsługa wykonywana w ustalonym czasie albo według określonych kryteriów, a jej celem jest zmniejszenie prawdopodobieństwa uszkodzenia lub zużycia funkcjonującego obiektu.

7.2. Obsługa planowa (Scheduled maintenance) 

Obsługa zapobiegawcza wykonywana zgodnie z zaplanowanym terminem lub po wykonaniu określonego zakresu używania obiektu.

7.3. Obsługa zdetermionowana (Predetermined maintenance) 

Obsługa zapobiegawcza wykonywana według ustalonego czasu lub licznikowego przebiegu pracy, lecz bez wcześniejszego badania stanu obiektu. 

7.4. Podstawa wykonania obsługi (Condition based maintenance) 
Obsługa zapobiegawcza jest wykonywana po wcześniejszym sprawdzeniu i albo monitorowaniu parametrów.
Uwaga: Monitorowanie parametrów i działania może być ciągłe lub wykonywane w określonym harmonogramem momencie. 

7.5. Obsługa prognozowana (Predictive maintenance) 
Prognozy wykonania obsługi wynikają z analizy zmian ważnych parametrów określających zużycie obiektu. 

7.6. Obsługa naprawcza (Corrective maintenance) 
Obsługa wykonywana po wykryciu uszkodzenia, a jej celem jest doprowadzenie obiektu do stanu, w którym będzie mógł realizować wymagane funkcje. 

7.7. Obsługa zdalna (Remote maintenance) 
Obsługa obiektu prowadzona bez fizycznego kontaktu personelu z obiektem. 

7.8. Obsługa opóźniona (Defered maintenance) 
Obsługa naprawcza, która nie jest wykonywana bezpośrednio po wykryciu uszkodzenia, ale jest wykonywana w późniejszym okresie zgodnie z ustalonymi zasadami.

7.9. Obsługa natychmiastowa (Immediate maintenance) 

Obsługa, która jest wykonywana bez opóźnienia bezpośrednio po ujawnieniu niezdatności, aby uniknąć negatywnych skutków.

7.10. Obsługa w pracy (On line maintenance) 

Obsługa wykonywana w czasie pracy obiektu.

7.11. Obsługa na stanowisku pracy (On site maintenance) 

Obsługa wykonywana w miejscu pracy obiektu.

7.12. Obsługa operatorska (Operator maintenance) 

Obsługa wykonywana przez użytkownika lub operatora.

8. Działanie obsługowe (Maintenance activities)

8.1. Inspekcje (Inspection) 
Sprawdzenie obiektu w celu stwierdzenia przez pomiar obserwacje testowanie lub pomiar przyrządem istniejących charakterystyk.
Uwaga: Generalnie inspekcja może być wykonywana przed, w czasie lub po wykonaniu innej obsługi.

8.2. Monitorowanie (Monitoring)
Działania wykonywane ręcznie lub automatycznie, których celem jest obserwacja aktualnego stanu obiektu.
Uwaga: 1. Monitorowanie różni się od inspekcji tym, że obserwuje się zmiany parametrów w czasie.
2. Monitorowanie może być ciągłe, w określonych okresach czasu lub po określonych ilościach operacji.
3. Monitorowanie zwykle jest realizowane w stanie funkcjonowania obiektu. 

8.3. Testowanie (Compliance test) 
Celem testowania ponaprawczego jest stwierdzenie czy odpowiednie cechy obiektu są zgodne z ustalonymi w specyfikacji. 

8.4. Sprawdzanie funkcjonowania (Function check out) 
Działanie mające na celu sprawdzenie czy obiekt po obsłudze jest zdatny do realizacji wymaganych funkcji.
Uwaga: Sprawdzenie funkcji jest zwykle realizowane w stanie zdatności obiektu. 

8.5. Obsługa rutynowa (Routine maintenance) 
Stałe lub powtarzalne podstawowe działania obsługowe, które zwykle nie wymagają specjalnych kwalifikacji, automatyzacji lub przyrządów.
Uwaga: Obsługa rutynowa może zawierać przykładowo czyszczenie, dociągnięcia połączeń, sprawdzenia poziomu płynów, oleju itp.. 

8.6. Przegląd (Overhaul) 
Obszerny zakres sprawdzeń i działań obsługowych na odpowiednim poziomie dla zapewnienia zdatności i bezpieczeństwa obiektu. 

8.7. Odnowa (Rebuilding) 
Działania polegające na demontażu obiektu i naprawie albo wymianie części, które są bliskie zużycia i albo tych, które muszą być normalnie wymienione.
Uwaga: 1. Odnowa różni się od przeglądu tym, że działania mogą zawierać modyfikacje a także udoskonalenie.
2. Obiektywnie odnowa normalnie prowadzi do tego, że obiekt może mieć większą żywotność od stanu oryginalnego. 

8.8. Naprawa (Repair) 
Działania fizyczne mające na celu przywrócenie wymaganej funkcji obiektowi niezdatnemu. 

8.9. Naprawa doraźna (Temporary repair) 
Działania fizyczne mające na celu umożliwienie uszkodzonemu obiektowi realizację wymaganej funkcji przez ograniczony czas do momentu aż będzie możliwy remont. 

8.10. Diagnozowanie uszkodzeń (Fault diagnosis) 
Działania mające na celu rozpoznawanie uszkodzenia, jego lokalizację oraz ustalenie przyczyn
Uwaga: Diagnoza uszkodzenia jest czasami nazywana jako „trudności polowania”. 

8.11. Lokalizowanie uszkodzeń (Fault localization) 
Działania prowadzące do zidentyfikowania miejsca uszkodzenia obiektu. 

8.12. Poprawa (Improvement) 
Zestaw wszystkich technologicznych, administracyjnych i zarządczych działań, których celem jest poprawa możliwości obiektu bez zmian jego wymaganej funkcji. 

8.13. Modyfikacja (Modification) 
Zestaw wszystkich technicznych, administracyjnych i zarządczych działań mających na celu zmianę funkcji obiektu.
Uwaga: 1. Modyfikacja nie oznacza zamiany obiektu odpowiednim innym.
2. Modyfikacja nie jest działaniem obsługowym, ale mamy tu do czynienia ze zmianą funkcji obiektu na inną. Zamiana może mieć wpływ na niezawodność lub możliwości działania lub obie te możliwości.
3. Modyfikacja może być realizowana poprzez organizacje obsługową.

9. Wyrażenia określające czas (Time related terms)

9.1. Czas zdatności (Up time) 
Czas, w którym obiekt jest w stanie zdatności. 

9.2. Czas niezdatności (Down time) 
Czas, w którym obiekt jest w stanie niezdatności. 

9.3. Czas operowania (Operating time) 
Czas, w którym obiekt realizuje jego właściwe funkcje. 

9.4. Czas wymagany (Required time) 
Czas wymagany przez użytkownika, aby obiekt był w stanie pozwalającym na realizację wymaganej funkcji. 

9.5. Czas oczekiwania (Standby time) 
Czas, w którym obiekt znajduje się w stanie oczekiwania. 

9.6. Czas jałowy (Idle time) 
Czas, w którym obiekt jest w stanie biegu jałowego. 

9.7. Czas obsługiwania (Maintenance time) 
Czas, w którym jest wykonywana obsługa obiektu, ręcznego lub automatycznego włączając w to opóźnienia techniczne i logistyczne.
Uwaga: Obsługa może być wykonywana w czasie, gdy obiekt wykonuje swoje funkcje. 

9.8. Czas obsługi zapobiegawczej (Preventive maintenance time) 
Część czasu obsługowego, podczas którego jest wykonywana obsługa zapobiegawcza włączając w to opóźnienie techniczne i logistyczne odnoszące się do tej obsługi. 

9.9. Czas obsługi naprawczej (Corrective maintenance time) 
Część czasu obsługowego, podczas którego wykonywana jest obsługa naprawcza włączając w to opóźnienie techniczne i logistyczne odnoszące się do obsługi naprawczej. 

9.10. Czas aktywnej obsługi (Active maintenance time) 
Część czasu obsługi, w którym realizowane są przy obiekcie działania obsługowe, ręczne bądź automatyczne włączając w to opóźnienia techniczne i logistyczne.
Uwaga: Działania obsługowe mogą być realizowane w czasie wykonywania przez obiekt wymaganej funkcji. 

9.11. Czas naprawy (Repair time) 
Część czasu obsługi naprawczej, w którym realizowana jest naprawa obiektu. 

9.12. Opóźnienia logistyczne (Logistic delay) 
Suma czasu, w którym obsługa nie mogła być wykonywana ze względu na konieczność zgromadzenia niezbędnego dla realizacji obsługi z wyłączeniem opóźnień biurowych.
Uwaga: Opóźnieniem logistycznym może być na przykład potrzeba wyjazdu po nieprzewidziane wyposażenie, oczekiwanie na dostawę części wymiennych, specjalistów, wyposażenia testującego i informacji jak i niewłaściwych warunków otoczenia. 

9.13. Czas przedusterkowy (Time to failure) 
Czas działania obiektu od chwili pierwszego włączenia do użytku aż do chwili uszkodzenia albo od chwili naprawy do następnej usterki. 

9.14. Czas miedzy usterkowy (Time between failure) 
Czas pomiędzy dwoma posobnymi usterkami tego samego obiektu. 

9.15. Czas działania międzyusterkowego (Operating time between failure) 
Całkowity czas działania pomiędzy dwoma posobnymi usterkami tego samego obiektu. 

9.16. Czas uszkodzeń starzeniowych (Wear out failure period) 
Końcowy okres funkcjonowania obiektu w czasie, którego ilość uszkodzeń tego obiektu jest znacznie wyższa niż w początkowym okresie. 

9.17. Częstotliwość usterek (Certainty failure rate period) 
Stały okres czasu działania obiektu, po którym występują usterki. 

9.18. Cykl życia (Life cycle) 
Okres czasu, który zaczyna się zainicjowaniem użytkowania i kończy się z decyzją likwidacji obiektu. 

9.19. Czas niezdatności ze względów zewnętrznych (External disabled time) 
Czas, w którym obiekt jest nieczynny z powodów zewnętrznych. 

10. Wspomaganie obsług i narzędzia (Maintenance support and tools)

10.1. Wspomaganie obsług (Maintenance support) 
Wyposażenie serwisowe i zarządzanie niezbędne do realizacji obsługi.
Uwaga: Wspomaganie może zawierać przykładowo personel, wyposażenie kontrolne, pomieszczenia, części zapasowe, dokumentacja, narzędzia itp.. 

10.2. Linia obsługiwania (Line of maintenance) 
Sytuacja w organizacji gdzie specyficzny rodzaj obsługi jest realizowany na obiekcie.
Uwaga: 1. Przykładem linii obsługi jest teren, warsztat, naprawczy, producent.
2. Linia obsługiwania jest charakteryzowana przez wykwalifikowany personel, wyposażenie, lokalizację itp.
3. Poziom obsługi jest charakteryzowany kompletnością zadań obsługowych. 

10.3. Analiza uszkodzeń (Failure analysis) 
Ocena logiczna prowadzona systematyczne wobec obiektu dla zidentyfikowania i analizy prawdopodobieństwa przyczyn i konsekwencji uszkodzeń. 

10.4. Analiza niezdatności (Fault analysis) 
Systematyczna, logiczna ocena obiektu celem zidentyfikowania oraz ustalenia prawdopodobieństwa niezdatności i przyczyn jej powstania. 

10.5. Dokumentacja obsługowa (Maintenance documentation) 
Informacje pisemne lub elektroniczne potrzebne dla pełnego opisu obsługi.
Uwaga: Informacje te mogą być zawarte w dokumentach dotyczących techniki zarządzania organizacji i innych. 

10.6. Rejestr obiektów (Item register) 
Zapis indywidualnych identyfikacji obiektu włącznie z lokalizacją. 

10.7. Rejestr obsług (Maintenance record) 
Cześć dokumentacji obsługowej zawierająca wszystkie usterki, uszkodzenia, I informacje obsługowe odnoszone do obiektu. Zapis ten może także zawierać koszt obsługi, zdatność obiektu, czas zdatności i wszelkie inne informacje z tym związane. 

10.8. Obsługa posprzedażna (After sales service) 
Wszystkie serwisy oferowane przez sprzedawców lub producentów po sprzedaży.

11. Wskaźniki ekonomiczne i techniczne (Economical and technical indicators)

11.1. Koszt istnienia obiektu (Life cycle cast) 
Wszystkie koszty związane z całym okresem istnienia obiektu.
Uwaga: Dla Użytkownika lub innego posiadacza całkowity koszt istnienia obiektu może zawierać koszty złożone z kosztów nabycia, pracy, obsługi i wycofania z eksploatacji. 

11.2. Efektywność obsługi (Maintenance effectiveness) 
Relacja pomiędzy celem działań obsługowych a osiągniętym rezultatem. 

11.3. Efektywność wsparcia obsług (Maintenance support effectiveness) 
Relacje pomiędzy planowanym lub oczekiwanym zapotrzebowaniem na zasoby dla wypełnienia wymagań obsługowych a rzeczywiście zużytymi zasobami. 

11.4. Średni czas działania między uszkodzeniami (Mean operating time between failures) 
Średni czas działania między uszkodzeniami. 

11.5. Średni czas pomiędzy uszkodzeniami

11.6. Średni czas naprawy (Mean repair time) 
Średnia suma czasu naprawy obliczona matematycznie.

Dodatek 1
Przegląd obsługi

Dodatek 2
Przykład różnych stanów przedmiotu

Dodatek 3
Zależności czasowe

Dodatek 4
Rodzaje stanów

Reklamy